|
Een patroon van instabiele en intense relaties, gekenmerkt door afwisseling tussen overmatige idealisering en verguizing - Borderliners rekenen op anderen om hen te voorzien van wat ze zichzelf niet kunnen geven, zoals een gevoel van eigenwaarde, goedkeuring en identiteitsbesef. Ze zoeken bovenal naar iemand die koestering en zorg biedt; de nooit eindigende liefde en het mededogen van de ander moeten het zwarte gat van leegte en wanhoop in hun innerlijk vullen.
De intense behoefte aan zorgzaamheid van borderliner kan elke relatie onder druk zetten - zelfs als de niet-borderliner de vader of de moeder is en de borderliner het kind.
Voor een borderliner kan het mogelijk stukgaan van een relatie lijken op het verliezen van een arm of been - of zelfs op een confrontatie met de dood. Tegelijkertijd is hun gevoel van eigenwaarde zo gering dat ze eigenlijk niet begrijpen waarom iemand bij hen zou willen zijn en blijven. Borderliners zijn uiterst waakzaam en zoeken naar aanwijzingen dat de persoon die hun dierbaar is toch niet van hen houdt en op het punt staat hen te verlaten. Als hun angsten ogenschijnlijk worden bevestigd, kunnen ze in woede uitbarsten, de ander beschuldigen, huilen, wraak nemen, zichzelf verwonden, ontrouw zijn of welke destructieve dingen dan ook te doen.
Dit brengt ons bij het ironische gegeven dat bij de borderline-stoornis centraal staat: mensen die eraan lijden verlangen wanhopig naar intimiteit en nabijheid, maar de dingen die ze doen om die nabijheid te realiseren jagen mensen vaak bij hen vandaan. Hoe kwellend dit ook voor je kan zijn, stel je eens voor hoe het is voor degene die aan de stoornis lijdt. Jij kunt een pauze nemen en er even tussenuit gaan - plezier maken, naar een feestje gaan, een boek lezen, een lange strand wandeling -, maar de borderliner leeft vierentwintig uur per dat met angst en paniek.
Veel borderliner geven afwisselen blijk van extreme idealisering en extreme verguizing: dit wordt splitsen genoemd. Borderliners zien anderen of als kwaadaardige heks of als een goede fee, of als een heilige of als een duivel. Als je ogenschijnlijk aan hun behoefte tegemoetkomt, geven ze je de rol van superheld, maar wanneer ze merken of denken dat je hen teleurstelt, krijg je meteen de rol van kwaadaardige schurk.
Omdat borderliners het moeilijk vinden de goede en slechte eigenschappen van een persoon te integreren, is hun mening over die ander vaak gebaseerd op het laatste contact dat ze met hem of haar hebben gehad - een beetje als Mr. Short-Term Memory in het televisie programma Saturday Night Live. De grap was altijd dat elk moment voor Mr. Short-Term Memory gloednieuw was; tijdens de lunch stelde hij zich voortdurend opnieuw aan zijn tafelgenoot voor en bestelde hij steeds weer opnieuw zijn eten. Het emotionele geheugen van borderliners lijkt hier wel een beetje op.
Alles-of-niets-denken kan zich ook op andere gebieden in het leven van een borderliner voordoen - niet alleen in relaties. Als er een probleem is, denken sommige borderliner dat er maar een oplossing mogelijk is. Zodra actie wordt ondernomen, is er geen weg meer terug. Bijvoorbeeld: Toen een borderliner op haar werk nieuwe taken kreeg die haar niet bevielen, loste ze dat op door ontslag te nemen. Ook de inzet van een borderliner kan gericht zijn op alles of niets. Bijvoorbeeld een student met een borderline-stoornis raakte zo betrokken bij een politieke campagne dat hij voor al zijn tentamens zakte. In het volgende semester gaf hij al zijn politieke activiteiten op om zich op zijn studie te concentreren. Hij was gewoonweg niet in staat zijn tijd evenwichtig te verdelen en beide dingen te doen.
Mensen met een borderline-stoornis kunnen het gevoel hebben dat een relatie duidelijk moet worden gedefinieerd. Een ander is of hun vriend of hun vijand, of hun hartstochtelijke geliefde of hun platonische kameraadje. dit is een van de redenen waarom borderliners er moeite mee kunnen hebben platonische vrienden te blijven nadat een liefdesrelatie is geëindigd. Deze behoefte aan duidelijkheid is niet alleen van toepassing op anderen; borderliners zien ook zichzelf in zwart-wit.
Het toepassen van splitsen kan een zich herhalende cyclus worden. Het is bijzonder moeilijk, zo niet onmogelijk, aan alle behoefte en verwachtingen van de borderliner tegemoet te komen. Om te beginnen worden die verwachtingen wellicht nooit expliciet uitgesproken - ofwel omdat hij of zij er zich niet eens van bewust is ze te hebben. Of hij of zij kan tot de conclusie komen iets anders te willen zodra je stappen onderneemt om zijn of haar verlangens in te willigen. Je rol kan per dag een aantal malen wisselen van die van held naar die van schurk of de borderliner kan jaren nodig hebben om de cyclus van heilige naar zondaar te doorlopen. Soms vind hij of zij een nieuw liefdesobject, zodra het oude gebreken blijkt te vertonen, alleen om die cyclus met een ander te herhalen.
Wanneer dit gebeurt, is het aan jou ten allen tijden een standvastig en evenwichtig zelfbeeld te bewaren. Dit kan moeilijk zijn, omdat de borderliner zo zeker denkt te weten dat je iets vreselijks hebt gedaan - en daarom een bijzonder overtuigende indruk kan maken. Hij of zij doet niet alsof, maar denkt er werkelijk zo over. Het is ook van cruciaal belang een rationeel perspectief te handhaven als de borderliner je in gloedvolle, positieve bewoording afschildert. Dat helpt je om in evenwicht te blijven gedurende de perioden waarin je er uit ligt.
Vooral wanneer borderliners als kind zijn mishandeld, vinden ze het buitengewoon moeilijk anderen te vertrouwen, en dat wordt deels veroorzaakt door hun gewoonte hun emoties te splitsen. Dit gebrek aan vertrouwen leidt in relaties tot veel beroering; als ze je als schurk zien, beschuldigen ze je er bijvoorbeeld van dat je niet van hen houdt af dat je een verhouding met iemand anders hebt.
Niet-borderliners doen in deze situatie vaak beter hun best om aan te tonen dat ze wel betrouwbaar zijn, maar vaak tevergeefs. Dat komt, doordat wantrouwen eigen is aan de persoon met de borderline-stoornis en vaak niets te maken heeft met de specifieke daden van de niet-borderliner.
|
DSM IV Criteria 
