|
Het begrip Borderline stamt uit de jaren 30. Psychische stoornissen bestonden toen alleen nog uit psychoses (verwardheid) en neuroses (angst- en stemmingsstoornissen). Alles wat eigenlijk niet binnen deze twee termen paste werd borderline genoemd, borderline betekent namelijk grensgeval. Heel lang werd er geen aandacht besteed aan Borderline, tot er na 1960 weer belangstelling kwam. Sinds lange tijd behoort borderline nu tot de persoonlijkheidsstoornissen. In 1980 werd Borderline ook opgenomen in het handboek voor psychiaters (Diagnostic Statistic Manual, afgekort ook wel DSM).
Iedereen heeft gekke dingen. Als iemand heel extreme eigenschappen heeft die vervelend zijn voor zichzelf en voor anderen kan er sprake zijn van een persoonlijkheidsstoornis. Deze mensen hebben vaak heel grote problemen met zichzelf en vertonen in de ogen van anderen heel extreem vreemd gedrag. Alleen een deskundige kan bepalen of iemand een persoonlijkheidsstoornis heeft. Dit wordt gedaan d.m.v. een psychologisch onderzoek.
Wat het meest opvalt bij iemand met Borderline zijn de extreme stemmingswisselingen. Hij of zij weet vaak niet wat hij of zij wil, verandert snel van mening en slaat telkens een andere weg in. Een borderliner kan zomaar een relatie, baan, opleiding of vriendschap verbreken als daar geen reden voor lijkt te zijn. Dit kan voor anderen heel raar over komen. Mensen met borderline hebben vaak een erg laag zelfbeeld en kunnen zichzelf soms haten om wie ze zijn. Ze zijn bang om alleen te zijn of verlaten te worden en voelen zich erg eenzaam, vaak ook in gezelschap. Angst voor afwijzing is vaak erg groot. Een borderliner voelt zich van binnen vaak erg leeg, hier merkt de buitenwereld verder meestal niets van. Onderschat borderline niet. Het is niet zomaar iets voor de persoon die het heeft. Het hoeft alleen niet altijd even extreem te zijn. Er zijn veel verschillende vormen van borderline. De een extremer dan de ander. Borderline hebben hoeft ook niet per definitie negatief te zijn. Het leven is bijna nooit saai. Iemand met borderline kan voor anderen soms ook heel vrolijk en spontaan gezelschap zijn. De verschijnselen van borderline kunnen op verschillende gebieden tot uiting komen.
Impulsiviteit
Iemand met borderline kan zomaar opeens een andere baan of opleiding gaan doen. Meestal wordt hier van te voren weinig tot niet over nagedacht en meestal is de borderliner het daarom ook al vrij snel weer zat. Dingen afmaken is moeilijk. Ook komen grote, dure en nutteloze aankopen vaak voor. Bijvoorbeeld 10 planten kopen inplaats van 1 en er thuis achter komen dat je er eigenlijk geen geld voor had. Hierdoor ontstaan vaak grote schulden.
Wisselende relaties en vriendschappen
Iemand met borderline heeft vaak hoge verwachtingen van relaties met anderen. Iemand kan na 1 dag al een beste vriend(in) zijn. Als deze dan in de praktijk anders blijkt te zijn kan dit veel teleurstelling veroorzaken. Kleine meningsverschillen kunnen er dan toe leiden dat de relatie wordt verbroken. Omdat de teleurstelling voor de borderliner er namelijk is, gaat de persoon er van uit dat dat voor die vriend(in) ook geldt. Om te voorkomen dat hij/zij weg zal gaan en de borderliner in de steek zal laten doet de borderliner het zelf maar vast. Dit voorkomt teleurgesteld worden. Deze relaties tasten echter wel het zelfvertrouwen van de borderliner aan.
Denken en voelen in uitersten
Iemand is voor een borderliner geweldig of helemaal verschrikkelijk. Ze zijn heel vrolijk of heel depressief, iets is leuk of verschrikkelijk. Er zit eigenlijk niets tussen. Alles is zwart of wit. Grijs zul je bijna niet terug zien.
Emotioneel gevoelig
Iemand met borderline heeft weinig controle over gevoelens. Gevoelens kunnen soms zomaar ontstaan en ook zomaar weer verdwijnen. Dit kan samenhangen met bepaalde gebeurtenissen. Deze kunnen gevoelens zowel positief als negatief beinvloeden.
dissocieren
Het komt soms voor dat iemand het gevoel heeft even weg te zijn van de wereld. Te zweven tussen hemel en aarde. Hier kan de borderliner zelf soms moeilijk uit komen en het kan een paar minuten tot soms een dag aanhouden. Dingen die in die tijd zijn gebeurd kan de borderliner zich vaak moeilijk herinneren. Dit is voor de borderliner een heel enge ervaring, keer op keer weer.
Verwardheid
Iemand met borderline kan tijdelijk verward of achterdochtig zijn. Gedachten kloppen niet met de werkelijkheid. Meestal zijn deze perioden van korte duur.
Zelfbeschadigend gedrag
Bepaalde gevoelens bij iemand met borderline, bijvoorbeeld leegte, gekwetstheid, boosheid of teleurstelling, kunnen zo heftig zijn dat dit alleen verminderd kan worden door zichzelf te beschadigen. Dit kan zijn door snijden in armen, benen, buik, maar kan ook door branden, krassen, met het hoofd tegen een muur slaan, bijten, knijpen, enz. Het beschadigen doet meestal geen pijn, het voelt meer als een opluchting en de pijn die komt meestal pas later, evenals schaamte en schuldgevoel. Vaak ontstaan er littekens en gezondheidsproblemen. Veel borderliners beschadigen zichzelf, echter lang niet allemaal.
Zelfdoding
Mensen met borderline zien het leven door de vele tegenslagen vaak niet meer zitten. Ze voelen zich erg onbegrepen en ongelukkig en denken daar door een zelfmoordpoging vanaf te zijn. Zelfdoding is vaak moeilijk bespreekbaar, maar het is wel belangrijk dat hier over gesproken word. Het kan namelijk voorkomen dat de borderliner een poging tot zelfdoding doet. 1 op de 10 borderliners sterft vroegtijdig door zelfdoding.
Borderline en andere aandoeningen
De verschijnselen van borderline komen ook voor bij andere psychische stoornissen. Het kan moeilijk zijn om een borderline stoornis te onderscheiden van bijvoorbeeld depressie, een angststoornis of ADHD. Borderline gaat ook vaak samen met andere aandoeningen. Alleen een deskundige kan bepalen wat iemand voor behandeling nodig heeft en wat de precieze diagnose is.
Borderline en verslaving
Mensen met borderline zijn erg verslavingsgevoelig, veel meer dan "gewone mensen". Erfelijkheid kan hierbij een rol spelen, maar ook verschijnselen van borderline kunnen leiden tot gebruik van genotmiddelen. Het gaat dan voornamelijk om de volgende middelen: alcohol, kalmerende middelen (hasj, weed, slaap- en kalmeringsmiddelen), pepmiddelen (speed, cocaine). Voor de borderliner lijkt het of deze middelen problemen weg nemen, maar vaak worden problemen alleen maar erger. Het is daarom ook zaak om hier zo snel mogelijk vanaf te komen.
De diagnose van een borderline stoornis mag pas gesteld worden vanaf het 18e levensjaar. Hiervoor kan er al wel sprake zijn van borderline in ontwikkeling (niet te verwarren met de puberteit), maar omdat er nog heel veel in de persoonlijkheid kan veranderen mag de diagnose dan nog niet worden gesteld.
Tussen het 20e en het 30e jaar zijn de problemen meestal het ergst. Bij veel mensen vlakken de verschijnselen in de loop van de tijd wel wat af. In levensfases met veel stress kunnen de problemen echter wel weer terug komen.
Het is voor iedereen verschillend hoe de klachten zich ontwikkelen. De één komt over de klachten heen, een ander leert er mee om gaan en weer een ander houdt er zijn leven lang last van. De kans dat je van borderline geneest is heel erg klein.
Borderline is geen zeldzame aandoening. Er is niet bekend hoeveel mensen er precies last van hebben, omdat de diagnose niet altijd wordt gesteld. Naar schatting zijn er ongeveer 150.000 volwassen nederlanders met borderline. De diagnose komt minder vaak voor bij mannen dan bij vrouwen. Bij mannen uit het zich vaker in agressief gedrag en verslaving, borderline word dan niet herkend. Vrouwen zoeken ook vaak eerder hulp dan mannen. En vrouwen blijken ook kwetsbaarder te zijn voor borderline.
|
Wat is borderline? 
